تفاوت روانشناس و مشاور در چیست؟

توسط سمیه شهریاری
آخرین بروز رسانی ۳ شهریور ۱۳۹۹
زمان مطالعه 5 دقیقه

اغلب افراد در زبان عامیانه دو واژه‌ی روانشناس و مشاور را به جای یکدیگر به کار می‌برند. اما این‌ها دو موقعیت شغلی کاملاً مجزا هستند که اساساً در موارد زیادی با هم متمایز هستند. تنها وجه تشبیه بین این دو شغل، راهنمایی کردن کسانی است که به آن‌ها مراجعه می‌کنند. امروزه، ضمن آگاهی اکثر افراد جامعه از تاثیرات مثبت مشاوره و روانشناسی بر ابعاد مختلف زندگی، دیگر تصور منفی نسبت به مراجعه به روانشناس و مشاور وجود ندارد. اما با توجه به شاخه‌های مختلفی که در حوزه‌ی سلامت روان وجود دارد، بسیاری از افراد زمانی‌که با مشکل مواجه می‌شوند، دقیقاً نمی‌دانند که به کجا و چه ‌کسی مراجعه نمایند. گاهی نیاز است که فرد به روانشناس مراجعه کند و برخی اوقات هم مشاوره می‌تواند نقش مهم و تاثیرگذاری را ایفا نماید. در این مقاله از سایت آموزشی چراغ برای آگاهی بخشی بیشتر به شما مخاطبان تفاوت روانشناس و مشاور را بررسی خواهیم کرد.

مشاور کیست و چه کمکی به افراد می‌کند؟

مشاور کیست و چه کمکی به افراد می‌کند
به چه شخصی مشاور می گویند و چه کمکی به افراد می کند؟

برای آشنایی با تفاوت روانشناس و مشاور باید دید که اصلاً به چه کسی مشاور می‌گویند. مشاور کسی است که با به‌کارگیری فنون علم روانشناسی به انتخاب‌ها و تصمیم‌گیر‌یهای افراد در مراحل مختلف زندگی کمک می‌کند. مثلاً مشاوره شغلی به اشخاص در زمینه‌ی تاسیس کسب و کار موفق کمک می‌کنند. مشاوره خانواده با مراجعان خود در رابطه با مسائلی همچون ازدواج و مشکلات خانوادگی، مشورت می‌کند و راهنمایی‌ها و توصیه‌های لازم را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد. مشاوران تحصیلی هم که به‌عنوان عضو جدایی ناپذیر از سیستم آموزش و پرورش هستند که هر کدام از ما حداقل یک بار در دوران تحصیل با آن‌ها مشورت کرده‌ایم. نقش این کارشناسان در موفقیت افراد برای انتخاب رشته و شغل مناسب در آینده را هرگز نمی‌توان نادیده گرفت. در حال حاضر، اکثر مدارس و مراکز آموزشی برای تکمیل کادر آموزشی خود، اقدام به انتشار آگهی استخدام کارشناس و مشاور تحصیلی می‌نمایند.

تفاوت روانشناس و مشاور از نظر بعد زمانی

تفاوت روانشناس و مشاور از نظر بعد زمانی
از بعد زمانی چه تفاوتی بین روانشناس و مشاور وجود دارد

اولین و اساسی‌ترین تفاوت روانشناس و مشاور در واقع به بعد زمانی اشاره دارد؛ یعنی مشاور بیشتر آینده‌نگر است و به افراد در تصمیمات مهمی که اکنون پیش‌رو دارند کمک می‌کند. به بیان دیگر یک مشاور به مراجع خود کمک می‌کند تا انتخاب‌های مناسب و خوبی در آینده داشته باشد و موجب پشیمانی او نشود. مثلاً به دانش‌آموزی که مشکل تحصیلی یا ارتباطی دارد کمک می‌کند تا بعدها در محیط تحصیلی و کارش بهتر از همیشه ظاهر شود. اما زمانی هم وجود دارد ‌که شخص به دلیل انتخاب‌های اشتباه متعددی که در گذشته انجام داده است، نیازمند تحلیل و بررسی دقیق‌تر و ریشه‌یابی مسأله توسط روانشناس است. پس روانشناس گذشته‌نگر است و ریشه‌ی آسیب‌های روانی در افراد را الگوهای خانوادگی و ژنتیکی در آن‌ها می‌داند. در حقیقت یک روانشناس با تاکید بر عواملی که در گذشته بر روی فرد تاثیر گذاشته است، برای حل مشکل او تلاش می‌کند.

تفاوت روانشناس و مشاور در نوع مراجعین

تفاوت روانشناس و مشاور در نوع مراجعین
نوع مراجعین یکی دیگر از تفاوت های بین مشاوران و روانشناسان است

دومین تفاوت روانشناس و مشاور در نوع افرادی است که به آن‌ها مراجعه می‌کنند. معمولاً اشخاصی که به مشاوره‌ها مراجعه می‌کنند، سالم هستند و مشکلات حاد و جدی ندارند. این افراد تنها برای موفقیت در مسیر پیش‌ رویشان، نیاز به راهنمایی دارند. مثلاً اگر شخصی در رابطه با انتخاب همسر آینده نیاز به راهنمایی دارد، می‌تواند به مشاوره مراجعه کند. یک مشاور با توجه به تجربه و تخصصی که دارد و همچنین به واسطه‌ی آگاهی از روابط و ساختار خانواده و روان، می‌تواند راهنمای بسیار مناسبی در این زمینه باشد. اما زمانی‌که فرد از وجود اختلالاتی همچون اضطراب، افسردگی، وسواس و فوبیا (ترس بیمارگونه)، رنج می‌برد، باید به روانشناس مراجعه کند. هدف اصلی یک روانشناس در کمک به چنین افرادی ترمیم آسیب‌های گذشته و بالابردن سطح سلامت روان آن‌ها می‌باشد. تمام تکنیک‌های مورد استفاده توسط روانشناسان پایه‌ی علمی و پژوهش دارد که به کمک آن‌ها مشکلات افراد را حل می‌کنند.

به کدامیک مراجعه کنیم؟ مشاور یا روانشناس؟

به کدامیک مراجعه کنیم؟ مشاور یا روانشناس؟
بر اساس مشکلات باید به کدام یک مراجعه کنیم ؟ مشاور یا روانشناس؟

با توجه به موارد و نکاتی که راجع به تفاوت روانشناس و مشاور بیان شد، حتما تا به این‌جا متوجه شده‌اید که برای حل مشکلات خود به کدامیک مراجعه کنید. اما به‌طور کلی باید گفت که اگر نیاز به راهنمایی و مشاوره در رابطه با یک موضوع مشخص دارید، می‌توانید از مشاوره کمک بگیرید. البته به شرطی که مشکلات جدی در حال و گذشته‌ی شما وجود نداشته باشد. به بیان ساده‌تر اگر در روند زندگی عادی شما مسئله‌ی بغرنجی وجود ندارد و فقط به دنبال حل یک مشکل ساده هستید، می‌توانید به مشاور مراجعه کنید. اما اگر فکر می‌کنید با یک مشکل جدی مواجه هستید که بر روند زندگی عادی شما تاثیر منفی گذاشته است، می‌توانید نزد روانشناس بروید. دقت داشته باشید که اگر مشکل فعلی شما در گذشته هم کم‌وبیش وجود داشته یا این‌که از چندین مسئله و مشکل به صورت همزمان رنج می‌برید، باید از روانشناس کمک بخواهید.

چند نمونه‌ی دیگر از تفاوت روانشناس و مشاور

چند نمونه‌ی دیگر از تفاوت روانشناس و مشاور
نمونه های دیگری از تفاوت بین مشاور و روانشناس

علاوه بر تمام مواردی که راجع به تفاوت روانشناس و مشاور در این مطلب صحبت شد، تفاوت‌های دیگری هم بین این دو موقعیت شغلی وجود دارد که دانستن آن‌ها خالی از لطف نیست. در ادامه به چند نمونه دیگر از این تفاوت‌ها اشاره شده‌ است:

  • هدف مشاوره در واقع بازپروری توانایی‌های مراجعه‌کنندگان است. در حالی‌که یک روانشناس با هدف بازسازی توانمندی‌های افراد، آن‌ها را در تا رسیدن به بهترین نتایج همراهی خواهد کرد.
  • یک مشاور و روانشناس نه تنها در رابطه با حیطه‌ی وظایف و اختیاراتشان تفاوت‌هایی با هم دارند، بلکه محیط کاری این افراد نیز کاملا با هم متفاوت است. مشاوران بیشتر در مراکز تربیتی، آموزشی و حرفه‌ای استخدام می‌شوند. در حالی‌که اگر نگاهی به آگهی استخدام روانشناس داشته باشید، خواهید دید که این افراد بیشتر از سوی مراکز پزشکی و درمانی جذب و استخدام می‌شوند.
  • تعداد جلسات مشاوره اغلب بین یک تا پانزده جلسه است که گاهی در مواقع بحرانی این جلسات می توانند پشت سر هم تشکیل شوند و بیش از یک ساعت به طول انجامند. اما جلسات روان درمانی توسط روانشناس گاهی ممکن است تا ۶ ماه یا حتی دو سال هم طول بکشد. البته تعداد این جلسات بنا به نظر و تشخیص روانشناس می‌تواند یک یا دو بار در هفته تشکیل شود و معمولا بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه می‌باشد.

سخن آخر

در این مطلب تفاوت روانشناس و مشاور را از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار دادیم. همان‌طور که گفته شد مشاوران در کمک به افراد برای تصمیم‌گیری‌های مناسب تبحر بیش‌تری دارند. حال آن‌که روانشناسان در حل مشکلات جدی‌تر و روانشناختی، متخصص هستند. البته این را هم بگوییم که این دو رشته همپوشانی‌هایی با هم دارند و از دروس مشترک زیادی در طول دوران تحصیلی برخوردار هستند. به‌ هر حال اگر خواهان کمک حرفه‌ای به افراد هستید، می‌توانید در یکی از این رشته‌ها تحصیلات خود را ادامه دهید و وارد بازار کار شوید. چراغ به ‌عنوان سایت آموزش و استخدام هوشمند در ایران با معرفی مشاغل مختلف به صورت جامع و کامل، شما را در مسیر انتخاب شغل مناسب یاری می‌دهد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید