تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال چیست؟

توسط سمیه شهریاری
آخرین بروز رسانی ۲۳ تیر ۱۴۰۰
زمان مطالعه 5 دقیقه

همان‌طور که می‌دانید نمودارهای تحلیل تکنیکال سهام از دو محور عمودی و افقی تشکیل شده‌اند. محور عمودی (y) نمایان‌گر قیمت و محور افقی (x) برای نمایش زمان استفاده می‌شود. محور عمودی که نشان‌دهنده‌ی تغییرات قیمت سهام است، دارای دو مقیاس قیمت خطی (حسابی) و لگاریتمی (درصدی) می‌باشد. با توجه به نوعِ مقیاس قیمت مورد استفاده در هنگام مشاهده‌ی نمودار، تفسیر و تحلیل‌ نمودار توسط تریدرها هم متفاوت می‌باشد. اغلب نرم‌افزارهای تحلیل تکنیکال سبک‌های مختلفی از نمودارها را به نمایش می‌گذارند. اما سوالی که بیشتر معامله‌گران با آن مواجه هستند این است که نمودار حسابی بهتر است یا لگاریتمی؟ در این مقاله از سری مقالات آموزش بورس در چراغ به بررسی تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال خواهیم پرداخت. اما پیش از آن راجع به مفهوم هر یک از این نمودارها توضیح خواهیم داد. دانستن این موضوع به تحلیل‌گران کمک می‌کند تا در تحلیل‌های خود دچار اشتباه فاحش نشوند.

👈📚 بیش‌تر بخوانید:
آشنایی با نمودارهای قیمت در تحلیل تکنیکال

نمودار خطی (حسابی) چیست؟

نمودار خطی (حسابی)
نموادر خطی (حسابی) چیست؟

به‌طور کلی هر زمان که چارت سهمی را در نرم‌افزارهای تحلیل مختلف باز می‌کنید، در حالت پیش‌فرض نموداری که به شما نمایش داده می‌شود یک نمودار خطی (حسابی) است. اما منظور از نمودار حسابی چیست؟ در یک نمودار حسابی هم خط افقی بیان‌گر زمان است و خط عمودی بیان‌گر قیمت. اما در نمودار حسابی محور قیمتی به بازه‌های مساوی تقسیم شده است؛ در واقع فواصل بین قیمت‌ها در این‌گونه نمودارها با هم برابر هستند. اما تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال خیلی زیاد است. مخصوصاً در معاملات کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت با توجه به استراتژی‌های معاملاتی که وجود دارد، هرکدام از این نمودارها می‌توانند اطلاعات و یا دیتای خیلی متفاوتی بدهند.

نمودار لگاریتمی (درصدی) چیست؟

نمودار لگاریتمی (درصدی)
نمودار لگاریتمی (درصدی) چیست؟

در یک نمودار لگاریتمی (درصدی)، فواصل قیمتی با هم برابر نیستند که این مهم‌ترین تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی است. در واقع در نمودارهای لگاریتمی فاصله‌ی قیمت به‌صورت درصدی بر روی محور عمودی نمایش داده می‌شود. از آن‌جایی که در این نوع از نمودارها فواصل قیمتی نابرابر هستند، هر چقدر قیمت بالاتر برود، فواصل برابر در محور عمودی، درصد سود کمتری را به ما خواهند داد. در واقع، هر چقدر که قیمت در سهمی افزایش می‌یابد، نمودارهای لگاریتمی فاصله‌ها را کم و درصد آن را تعیین می‌کنند. در این نمودارها تفاوت در نمودارهای بلندمدت‌تر اهمیت بیشتری دارد. بنابراین، خط روند در این نمودارها، خیلی سریع شکسته خواهد شد. به عنوان مثال، فاصله‌ی ۱۰۰ تومان تا ۲۰۰ تومان در این نمودارها برابر با فاصله‌ی ۲۰۰ تومان تا ۴۰۰ تومان می‌باشد. نکته‌ی دیگر این‌که نمودارهای لگاریتمی در فیبوناچی پروجکشن و اکسپنشن، محاسبات، دقت بیشتری دارند و کم‌تر دچار اشتباه می‌شوند.

👈📖 درباره
ابزارهای فیبوناچی در تحلیل تکنیکال
بیش‌تر بخوانید.

تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال

تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال چه می‌باشد؟ تحلیل‌گران با توجه به نوع تحلیل و بازه‌ی زمانی از این نمودارها استفاده می‌کنند. در محدوده‌های قیمتی و یا نوسانات کوتاه‌مدت، اغلب از نمودارهای حسابی استفاده می‌شود. اما در بررسی‌های بلندمدت که قیمت‌های تاریخی وجود دارد، نمودارهای لگاریتمی مناسب‌تر خواهند بود. علاوه بر آن، هرگاه قیمت نوسانی است و بالا و پایین می‌رود نیز، از این نمودار استفاده خواهد شد. واقعیت این است که اطلاعات همیشه خام هستند و لگاریتمی نمی‌شوند. اما با این حال، بیش‌تر تحلیل‌گران از نمودار لگاریتمی برای تحلیل‌هایشان استفاده می‌کنند. چرا که با توجه به تغییرات قیمت به ‌صورت درصدی در این دسته از نمودارها حرکات چارت واقعی‌تر دیده می‌شوند. از طرفی اکثر معامله‌گران حد سود و ضرر خودشان را به صورت درصدی محاسبه می‌نمایند. به همین دلیل در تغییرات قیمتی بالاتر از ۱۰۰ درصد و نمودارهای میان‌مدت و بلندمدت از نمودارهای لگاریتمی استفاده می‌شود.

مثالی از تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال

برای درک بهتر تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی به این مثال توجه کنید. فرض کنید که روی سهمی دو معامله انجام داده‌اید. در معامله‌ی اول سهم را در قیمت ۱۰۰ تومان می‌خرید و آن را در قیمت ۵۰۰ تومان می‌بندید؛ یعنی این وسط در معامله به اندازه‌ی ۴۰۰ تومان سود کردید. اما فرض کنید که در معامله‌ی دوم سهام را در قیمت ۷۰۰ تومان خریده و بعد از مقداری رشد قیمت، سهم را در قیمت ۱۱۰۰ تومان (یعنی با همان ۴۰۰ تومان سود)، می‌فروشید. همان‌طور که متوجه شدید حد فاصل قیمت‌ها در دو نمودار با هم برابر است. پس می‌توان گفت که این نمودار یک نمودار حسابی است. اما سوالی که مطرح است این است که آیا واقعاً این تناسبی که در دو معامله دیده می‌شود، واقعیت بازار را به ما نشان می‌دهد یا خیر؟

خب همان‌طور که گفتیم در سهم اولی ۴۰۰ تومان رشد قیمت داشتیم؛ بنابراین اگر در ابتدا معادل ۱۰۰ میلیون تومان سهم خریده باشیم، موقع فروش چیزی در حدود ۴۰۰ میلیون سود نصیبمان خواهد شد. اما اگر در معامله‌ی دوم همان ۱۰۰ میلیون سهم را در قیمت ۷۰۰ تومان خریداری نماییم، آیا می‌توان گفت که اینجا هم ۴۰۰ میلیون سود به دست خواهیم آورد؟ پاسخ قطعاً منفی است. چراکه طبق نمودار لگاریتمی، در معامله‌ی دوم وقتی که سهم را در قیمت ۷۰۰ تومان خریدیم و آن را در قیمت ۱۱۰۰ تومان فروختیم، تنها ۵۷ میلیون از این معامله سود برده‌ایم. (از ۷۰۰ تومان تا ۱۱۰۰ تومان، ۵۷٪ سود می‌کنیم). این همان تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال است که گفتیم فاصله‌های قیمتی در نمودار لگاریتمی به‌صورت درصدی نمایش داده می‌شود.

در تحلیل‌ها از نمودار حسابی استفاده شود یا لگاریتمی؟

در تحلیل‌ها از نمودار حسابی استفاده شود یا لگاریتمی
در تحلیل‌ها از نمودار حسابی استفاده شود یا لگاریتمی؟

با توجه به تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال این سوال برای بسیاری از تحلیل‌گران به‌وجود می‌آید که استفاده از نمودار حسابی بهتر است یا لگاریتمی؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت که استفاده از نمودارهای حسابی نمی‌تواند میزان واقعی سودآوری را در قیمت‌های مختلف برای تحلیل‌گران مشخص نماید. اما از آنجا نمودارهای لگاریتمی درصد تغییرات قیمت را نشان می‌دهند، راحت‌تر واقعیت حرکات چارت را نمایش می‌دهند و بیش‌تر توسط تحلیل‌گران تکنیکال مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین اگر یک تحلیل‌گر بخواهد مثلاً نمودار قیمتی که در بخش قبلی راجع به آن صحبت شد را با واقعیت بازار تطابق دهد، باید از نمودار لگاریتمی استفاده کند که در آن ارتفاع معامله‌ی دوم نسبت به ارتفاع معامله‌ی اول، کوتاهتر می‌باشد. البته این را هم به خاطر داشته باشید که هنگام استفاده از نمودارهای لگاریتمی، حد سود و حد ضرر هم باید به‌صورت درصدی مشخص شود نه به‌صورت عددی.

👈🎞 برای آشنایی کامل با نمودارهای لگاریتمی می‌توانید همین حالا در دوره آموزش تحلیل تکنیکال مقدماتی شرکت نمایید.

سخن آخر

در این مقاله از سایت آموزش چراغ راجع به تفاوت نمودار حسابی و لگاریتمی در تحلیل تکنیکال صحبت کردیم و گفتیم که اغلب تحلیل‌گران در تحلیل‌هایشان از نمودارهای لگاریتمی استفاده می‌کنند. اما با این حال، هستند تریدرهای موفقی که با استفاده از نمودارهای حسابی هم توانستند تحلیل‌های خوبی انجام دهند و سود خوبی به دست آورند. در کل درست است که استفاده از نمودارهای لگاریتمی بهتر است اما بد نیست که در حین تحلیل یک سهم، نگاهی هم به نمودار حسابی همان چارت داشته باشید. چرا که ممکن است در حالت حسابی، یک سری حمایت‌ها و مقاومت‌هایی را ببینید که در حالت لگاریتمی از آن‌ها غافل بودید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید