رضایت شغلی چگونه به دست می‌آید؟

توسط آزاده اتحاد
آخرین بروز رسانی ۲۲ دی ۱۳۹۸
زمان مطالعه 9 دقیقه

اگر ۴۰ ساعت از ۱۶۸ ساعت هفته را کار می‌کنید، یعنی تقریبا یک چهارم هفته را در محیط کار می‌گذرانید. اگر قرار است با این نظم کاری، یک سوم زندگی‌تان را در محیط کار بگذارید، بدیهی است که باید از آن لذت ببرید. اما متاسفانه همه از شغل‌شان راضی نیستند. رضایت شغلی به‌سادگی‌ میسر نمی‌شود. شاید در کلام ساده به نظر بیاید، اما در عمل هیچ ساده نیست. همکار بد، کارهای نه چندان مطلوب یا حتی قرار گرفتن در جای اشتباه، شادی و رضایت شغلی را از ما می‌گیرد.

شادی و رضایت مفاهیم ذهنی‌اند؛ شاید برای عده‌ای مزایای مالی مساوی با رضایت شغلی باشد. عده‌ای هم صرفا دوست داشته باشند بر سخت‌کوشی‌شان مهر تایید زده شود. این افراد اگر این مهر تایید را نگیرند، انگیزه‌ی کار را از دست می‌دهند. بعضی‌ها هم محیطی دوستانه را عاملی ضروری در رضایت از شغل می‌دانند. صرف‌نظر از تمام استانداردها، رضایت شغلی برای حفظ تعادل میان زندگی و کار حیاتی است.

بیشتر آدم‌ها باور دارند که از زندگی‌شان راضی نیستند و سخت‌‌تر از دیگران می‌شود آنها را راضی نگه داشت. اما تحقیقات نشان می‌دهد که ذهن این افراد به کژگرایی منفی دچار است. وسواس ذهنی و حساسیت شدید نسبت به خطرها و مشکلات، زمانی برای در امان ماندن انسان لازم بود. اما در دنیای امروز می‌تواند لذت زندگی را از او بگیرد و منجر به نارضایتی دائمی‌اش شود. این شاید ناراحت‌کننده باشد، اما عادی و طبیعی است. اگر این پدیده را شخصی نگاه کنید و آن را ایراد شخصِ خودتان بدانید، آن‌وقت به خودتان و موقعیت شغلیتان شک می‌کنید. این شک باعث می‌شود بخواهید تغییراتی در خودتان ایجاد کنید. خبر خوب این است که شما می‌توانید آنچه را که ایراد شخصیتی‌تان می‌بینید، تغییر دهید؛ ایراد را به ارزش تبدیل کنید.

از شک تا شادی و رضایت شغلی

از شک تا شادی و رضایت شغلی
ازبین بردن شک تا رسیدن به شادی و رضایت شغلی

چقدر پیش می‌آید که به ترک شغل‌تان فکر کنید؟ یا احساس کنید قدرتان را نمی‌دانند؟ یا در ازای کار و خدمت شما حقوق کافی به‌تان نمی‌دهند؟ بدانید که شما و خیلی‌های دیگر این دغدغه را دارید. با اینکه رابطه‌ی هر فرد با کار منحصر به فرد است. اما راه‌هایی وجود دارد که می‌تواند ورق را برای شما برگرداند. حتما هم لازم نیست همه چیز شغل‌تان را عوض کنید تا از آن راضی شوید. چند تغییر جزئی کافی است تا از شک به رضایت و شادی برسید.

بر اساس نتایج یکی از تحقیقات دانشگاه وارویک بریتانیا، نیروی شاد تقریبا ۱۲ درصد بیشتر از نیروی ناشاد کارآمدی دارد. نیروی شاد به حال خوبش می‌بالد و می‌تواند در محیط کار روابط حرفه‌ای و شخصی بی‌دردسر ایجاد کند. به طور کلی برای سازمان مفید واقع شود.

کار می‌تواند استرس‌زا باشد، اما این به این معنا نیست که نمی‌تواند شادی‌افزا باشد. شاید رسیدن به رضایت شغلی سخت به نظر بیاید، اما هم برای کارمند و هم کارفرما ضروری است. برای پیشگیری از بروز تنش و در نهایت به حداکثر خلاقیت و کارآمدی رسیدن، شما باید در محیطی کار کنید که از آن لذت می‌برید. در این مقاله به شما می‌گوییم که چطور این کار را انجام دهید. اما اول باید تعریف رضایت شغلی را بدانیم و بفهمیم که چرا از اهمیت برخوردار است.

رضایت شغلی چیست؟

رضایتمندی شغلی چیست
رضایتمندی شغلی

در زبان دانمارکی کلمه‌ای وجود دارد که به معنای احساس شادی از «انجام» کاری است؛ یک احساس خوب که وقتی خود را درگیر «تعهد حرفه‌ای» می‌کنیم، به‌ ما دست می‌دهد. رضایت شغلی زمانی حاصل می‌شود که ما از انجام وظایفی که به‌ ما محول می شود، لذت ببریم؛ نسبت به همکاران‌مان احساس خوبی داشته باشیم؛ از حقوق و مزایای مالی‌ای که از شرکت دریافت می‌کنیم، راضی باشیم؛ امکان تقویت مهارت‌هایمان را داشته باشیم؛ احترام ببینیم و به رسمیت شناخته شویم.

مفهوم رضایت شغلی تا همین چند دهه پیش اصلا وجود نداشت. و این دلیل دارد. در سال‌های اخیر، ما شاهد تغییرات زیادی در بخش صنعتی بوده‌ایم. حالا صاحب مشاغلی هستیم که ۲۰ سال پیش اصلا وجود نداشت. چه کسی فکرش را می‌کرد که روزی مشاغلی چون مدیریت شبکه‌های اجتماعی، متخصص سئو، راهنما و مشاور انگیزشی و … وجود داشته باشد.

رضایت شغلی تنها به معنای سرمایه‌گذاری درست و بازگشت سرمایه نیست؛ فراتر از اینهاست. المان‌های فردی مثل ویژگی‌های شخصیتی، سطح ادراک، عوامل استرس‌زای پنهان روانی و هوش عاطفی بر میزان راحتی ما در یک محیط حرفه‌ای تاثیر می‌گذارد. 

شان آکور، نویسنده‌ی امریکایی در کتاب «مزیت شادی» می‌گوید شرکتی با پرسنل شاد می‌تواند ۳۷ درصد فروش و ۳۱ درصد کارآمدی خود را افزایش دهد. در نتیجه عملکرد بهینه‌ی محیط کاری تضمین می‌شود و کیفیت زندگی آنهایی که در کار نقش دارند، بهبود می‌یابد.

چرا رضایت شغلی اهمیت دارد؟

چرا رضایت شغلی اهمیت دارد
چرا رضایتمندی شغلی اهمیت دارد

احساس شادی و رضایت اولین گام برای موفقیت در هر کاری است که انجام می‌دهیم. رفتن به محل کار و مکانیکی کارها را انجام دادن و به خانه برگشتن و بقیه‌ی روز را به تماشای تلویزیون گذراندن، تصویر مسلم یک زندگی ناشاد است. کارمند شاد به موقع خودش را به محل کار می‌رساند، چرا که وقت‌شناسی برایش مهم است. او کارهای روزانه‌اش را نه از روی وظیفه که با لذت و رضایت خاطر انجام می‌دهد. او با عشق کار می‌کند، نه به اجبار.

به خاطر داشته باشید که شادی و رضایت در کار موفقیت را دو چندان می‌کند. با خودش مثبت‌گرایی و زندگی سالم می‌آورد. از اضطراب می‌کاهد. علاقه به کار را بیشتر می‌کند. در ادامه به مواردی اشاره می‌کنیم که شادی و رضایت شغلی شما را برای شما ممکن می‌کند.

چگونگی افزایش رضایت شغلی

۱. ریشه‌ی عدم رضایت شغلی را بیابید

در این مرحله باید قانون سوم نیوتن را به شما یادآوری کنیم. «هر عمل عکس العملی دارد.» این قانون خارج از قلمرو فیزیک هم صدق می‌کند، در زندگی روزمره‌ی ما. ساده بگویم، هر آنچه در زندگی و یا محیط کار ما بگذرد، بر زندگی ما تاثیری جدی خواهد داشت. اگر در محیط کار قدر شما را بدانند، کارتان را بپسندند و تحسین‌تان کنند، در ازای کار خوب‌ به‌تان پاداش و افزایش حقوق بدهند، بدیهی است که شما راضی‌تر و شادتر خواهید بود. این رضایت شغلی تاثیر مثبتی بر زندگی‌تان خواهد داشت.

جز این باشد، شما همیشه، حتی از کوچک‌ترین چیزها احساس نارضایتی خواهید کرد. برای اینکه بتوانید از کارتان راضی و شاد باشید، باید اول بدانید چه چیزی عامل نارضایتی شماست. در این باره فکر کنید و یک فهرست تهیه کنید. تک‌تک موارد را برشمرید. موانع‌تان را بشناسید تا بتوانید راحت‌تر آنها را پشت سر بگذارید.

۲. شکرگزاری را تمرین کنید

شکرگزاری را تمرین کنید
شکرگزاری را همیشه تمرین کنید

آیا می‌دانید که این عمل ساده‌ی شکرگزاری می‌تواند شادی و رضایت شغلی شما را افزایش دهد؟ اگر تا به حال این را نمی‌دانستید، حالا بدانید که علم این ادعا را اثبات کرده است. گفته می‌شود که تمرین شکرگزاری «ما را از کمبودها و نداشته‌هایمان در گذشته آگاه می‌کند.» یعنی اینکه هم ما را شادتر می‌کند، هم به یادمان می‌آورد که اوضاع می‌توانست خیلی وخیم‌تر از آنچه که هست باشد.

برای رسیدن به این نقطه باید بنشینید و فهرستی از هر آنچه بابتش شکرگزار هستید، تهیه کنید. اگر بتوانید سه مورد را بیابید که مربوط به کارتان باشد، و دلیل شکرگزاری‌تان بابت آن را بیابید، فهرست شما می‌تواند به رضایت خاطرتان منجر شود و حتی مثبت‌اندیشی در زندگی روزمره را در شما بالا ببرد.

۳. برای خودتان وقت بگذارید

برای خودتان وقت بگذارید
برای خودتان بیشتر وقت بگذارید

همه‌ی ما می‌دانیم که ایجاد تعادل میان کار و زندگی نقش مهمی در رضایت از شغل‌مان دارد. اما به ندرت پیش می‌آید که ما وقت بگذاریم و ببینیم خارج از محیط کار زمان را چطور سپری می‌کنیم. خیلی‌هامان بعد از یک روز کاری ۹ ساعته مستقیم به خانه برمی‌گردیم و خودمان را با کارهای شخصی سرگرم می‌کنیم. به امور خانه، بچه و همسرمان رسیدگی می‌کنیم.

اگر تمام وقت خود را به کار کردن، چه در محیط کار و چه خانه، بگذرانیم، خیلی زود کم می‌آوریم. به همین خاطر باید در طول روز زمان قابل توجهی را فقط به خودمان اختصاص دهیم. شاید پیش خودتان بگویید چنین چیزی امکان‌پذیر نیست. چطور می‌شود هم به کارهای شخصی رسیدگی کرد، هم با دوستان و خانواده وقت گذراند، هم فیلم تماشا کرد یا کتاب خواند. هم این میان زمانی را به شخص خود اختصاص داد.

بله، سخت است. اما اگر در طول روز دست‌کم ۳۰ دقیقه تا یک ساعت را باید فقط به خودمان اختصاص دهیم، به زودی شاهد تغییراتی در زندگی و محیط کارمان خواهیم بود. خواهیم دید که چطور اضطراب و تنش را از ما می‌زداید و به‌ ما قدرت و انرژی برای کار و زندگی می‌دهد. سعی کنید در شروع روز نیم ساعت را به خودتان اختصاص دهید.

۴. به جای منفی‌بافی، حالت خنثی به خود بگیرید

به جای منفی‌بافی، حالت خنثی به خود بگیرید
همیشه همیشه به جای منفی‌بافی، حالت خنثی به خود بگیرید

تحقیقات نشان می‌دهد که گفت‌وگوی ذهنی بدون نگرش خنثی، به ندرت از منفی‌نگری به مثبت‌اندیشی می‌رسد. بنابراین به جای اینکه تلاش کنید ذهنیت‌تان را از تمرکز بر ناتوانی در کسب رضایت از زندگی تغییر دهید، سعی کنید به خودتان بگویید که رفتارتان طبیعی است.

به جای اینکه به خودتان بگویید «من هرگز راضی نمی‌شوم»، سعی کنید این فکر را در خودتان تقویت کنید که «من می‌توانم خودم را با مشکلات احتمالی دور و برم وفق بدهم.» این نه منفی است، نه مثبت، حقیقت است. وقت بگذارید و سعی کنید آن نیش و کنایه‌ای که به خودتان می‌زنید و قضاوتی را که نسبت به خودتان دارید، از خود بزدایید. خواهید دید که رفتارتان چطور تغییر خواهد کرد.

۵. در مقابل دوگانگی مقاومت کنید

آیا نیمه‌ی پر لیوان را دیدن شما را شادتر می‌کند یا توانایی دیدن مسائل و مشکلات به‌تان کمک می‌کند جلوی ناشادی را بگیرید؟ سوال حساسی است. چرا که نیاز نیست حتما یکی بر دیگری فائق آید، هر دو به یک اندازه مهم است.

شما باید خودتان را تشویق کنید و در عین حال چشم بصیرت داشته باشید که بتوانید رضایت شغلی را به دست آورید. این دو ناقض هم نیستند. شما می‌توانید مهارت‌های خود در تحلیل نقادانه را تقویت کنید. اما این به این معنا نیست که توانایی رویاپردازی، امیدواری و مثبت‌اندیشی را از خود دریغ کنید.

این باور که نمی‌توان هم مشکلات را دید و هم امیدوار بود، باعث می‌شود بعضی افراد نتوانند هر دو مهارت را در خود تقویت کنند. شاید بر این باور باشید که باید بین مثبت‌اندیشی یا منفی‌نگری یکی را انتخاب کنید. اما واقعیت این است که اگر بتوانید هر دو وجه را در خود پرورش دهید، نتایج بهتری خواهید گرفت.

 ۶. میز کارتان را مرتب نگه دارید

میز کارتان را مرتب نگه دارید
سعی کنید میز کارتان را مرتب نگه دارید

می‌گویند خانه‌ی شلوغ نشانه‌ی ذهن شلوغ است. چه کسی می‌تواند با ذهن شلوغ بر توانایی‌ها، انگیزه‌ها و اهداف خود تمرکز کند؟ کیست که بتواند بدون تمرکز، کاری را درست پیش ببرد؟ اصلا با ذهن آشفته و میز شلوغ در محیط کار چطور می‌توان به رضایت شغلی بها داد؟ قاعدتا می‌دانید که نظم به انسان برنامه می‌دهد. پیش بردن کارها و زندگی بر اساس برنامه همان حس شادی و رضایت، انگیزه‌ی لازم برای زندگی را به ما می‌دهد. محیط کارتان را مرتب نگه دارید تا فضای کافی برای تمرکز و خلاقیت داشته باشید.

اینها چند مورد از عواملی بود که منجر به رضایت شغلی می‌شود، موارد بیشمار است. مثل اینکه باید پیشرفت حرفه‌ای خودتان را در اولویت قرار دهید. در محیط کار تمام‌وقت پای کار ننشینید، حین کار به خودتان زنگ تفریح بدهید. به خودتان یادآوری کنید که چرا کارتان را دوست دارید. ببینید چه چیزهایی به‌تان انگیزه می‌دهد. لبخند را فراموش نکنید. خودتان و عملکردتان را ارزیابی و نظارت کنید. منظم باشید و بین کار و استراحت تعادل ایجاد کنید. کار را به خانه نبرید. برای خودتان ارزش قائل شوید. حلقه‌ی اجتماعی مناسب خودتان را بسازید. ارتباط‌تان را با همکارانی که دائم منفی‌بافی می‌کنند، محدود کنید. با رئیس‌تان بیشتر ارتباط کلامی برقرار کنید. به همکاران‌تان در کارهایشان کمک کنید. احساس رضایت را برای خودتان بخرید.

سخن آخر

می‌گویند مردم تمام هفته را در انتظار آخر هفته، تمام سال را در انتظار تابستان و تمام زندگی‌شان را در انتظار خوشبختی سپری می‌کنند. این حالت انتظار دائمی برای سراب شادی ما را در یک عطش همیشگی برای چیزی که نمی‌دانیم چیست، نگه می‌دارد. به خاطر داشته باشید که هیچ‌کس جز خودتان نمی‌تواند شما را به صلح و آرامش برساند. بنابراین باید که همواره آگاه بود و بی‌قضاوت.

لازم نیست آدم یک سوم زندگی‌اش را ناراضی و در کاری که دوست ندارد، بماند. ارزش‌ها و استعدادهای خودتان را بشناسید تا ببینید کجا برای خودتان و دیگری مفید واقع می‌شوید. رسیدن به رضایت شغلی مستلزم جستجو و تکاپوی مداوم است. در هر صورت، شما باید هر زمان و به هر شکلی که می‌توانید، در هر کاری، امید و مثبت‌اندیشی را در آغوش بگیرید. و این آسان به دست نمی‌آید. اما اگر به فرآیند متعهد بمانید، شاهد رشد و بلوغ خود خواهید بود. برای اطلاعات بیشتر و آموزش در زمینه رضایت شغلی می‌توانید از آموزشهای ویدیویی انتخاب شغل و موفقیت شغلی استفاده نمایید.

چراغ جامع‌ ترین و پیشرفته‌ ترین سامانه کاریابی، آموزش و استخدام در ایران قصد دارد، با آگاهی بخشیدن و بیان نکات طلایی در بازار کار، تجربه شغلی دلنشینی را برای شما رقم زند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید