طرز فکر معامله گر در بازار معاملات بورسی

توسط سمیه شهرآبادی
آخرین بروز رسانی ۱۴ مهر ۱۳۹۹
زمان مطالعه 11 دقیقه

فعالیت به عنوان یک معامله گر در بازار معاملات بورسی، تنها به این معنا نیست که از راهبردها و استراتژی‌های بهتر و مناسب‌تر استفاده کنیم و یا اینکه تنها به تحلیل‌های گسترده‌تر و دقیق‌تر اکتفا کنیم. برای معامله گری در بازار بورس علاوه بر بهره‌گیری از استراتژی‌های کارآمد و تحلیل‌های دقیق، باید ذهنیت و طرز تفکر جدیدی هم در خودمان ایجاد کنیم. طبق تحقیقات و پژوهش‌های بسیاری که در مورد معامله‌گران بورسی صورت گرفته است، آنچه باعث تمایز میان معامله‌گران موفق و معامله‌گران ناموفق عبارت نیست از اینکه:

  • معامله‌گران موفق لزوما استراتژی‌های معامله‌ایِ بهتر و پیچیده‌تری صورت‌بندی می‌کنند
  • معامله‌گران موفق لزوما ضریب هوشی بالاتری نسبت به دیگر معامله‌گران دارند
  • معامله‌گران موفق لزوما بهترین تحلیل‌ها را از روند بازار بورس ارائه می‌دهند

نه، هیچ‌کدام از موارد فوق را نمی‌توان به تنهایی، علت پیروزی معامله‌کنندگان موفق دانست. آنچه که به یقین می‌توان گفت که فرق اساسی میان این دو گروه را تشکیل می‌دهد، طرز فکر و ذهنیت روانی افراد موفق است. بسیاری از افرادی که به تازگی وارد روند معاملات بورسی می‌شوند، باور غلطی در ذهن دارند و آن باور این است که تنها باید به دنبال استراتژی‌های بزرگ باشند (برای آشنایی با نحوه دریافت کد بورسی می‌توانید به ویدیوی آموزش دریافت کد بورسی در سایت آموزش و استخدام چراغ مراجعه کنید). بعد از دست یافتن به چنین استراتژی‌ای، تنها کاری که می‌ماند این است که هر روز وارد بازار معاملات شده و استراتژی شاهکار خود را بکار بگیرند تا همینطور بی‌وقفه پول به حسابشان سرازیر شود.

متأسفانه، همانطور که هر کدام از ما بنا بر تجربه‌هایمان در بازار بورس دریافته‌ایم کسب سودهای کلان چندان هم آسان به نظر نمی‌رسد. تعداد فراوانی از معامله‌گران هستند که برغم بهره‌گیری از هوش و سواد سرشار و استراتژی‌های مؤثر، گاه و بیگاه به جای آنکه سود روی سود بگذارند ضرر بر ضرر می‌افزایند. اما تعداد معدودی از معامله‌گران که در این میدان به تاخت‌وتاز پرداخته و پیروز از آن بیرون می‌آیند کوشیده‌اند طرز فکر و ذهنیت روانی مناسب در خود ایجاد کنند تا از طریق آن دنیای معاملات را به تسلط خود درآورند.

طرز نگاه به بازار و خودمان

طرز نگاه به بازار و خودمان
نحوه نگرش به خودمان و بازار بورس

طرز نگاه به بازار و باور به چیزهایی شبیه به اینکه سازوکار بازار به‌کلی برخلاف خواسته‌ها و اهداف شما پیش می‌رود. باورهای غلط و بدبینانه‌ای چون این، می‌توانند اثر منفی کلانی بر نگرش شما گذاشته و توانایی شما را در انجام معاملات سودمند و موفق، ریشه‌کن کند. اگر گمان می‌کنید که بازار بورس منتظر این است که شما وارد آن شوید و او شما را با اشتهای تمام ببلعد، باور کاملا نادرستی به بورس و واقعیت بازار آن دارید و در نتیجه چنین باوری قادر نخواهید بود که به صورت عینی و واقعی به ارزیابی فرصت‌هایی که بازار در اختیارتان قرار می‌دهد بپردازید. حقیقت این است که نباید فکر کنیم که بازار یک انسان واقعی است و هدفی جز آسیب ر ساندن به ما ندارد. یادمان باشد که بازار بورس، کاملا بیطرف است و سود و زیان ما هیچ اهمیتی برای او ندارد.


تفکری که راجع به خودمان داریم هم یکی از مهم‌ترین عناصر روانشناسی معامله است. یکی از ویژگی‌های شخصیتی و فردی که تقریبا همه معامله‌گران موفق و کارکشته در آن شریک هستید، اعتماد به نفس یا خودباوری است. معامله گر موفق اعتقاد راسخ و محکمی به توانایی‌ها و هوش خود دارد و به قول معروف از آن بیدهایی نیست که با بادِ چند معامله ناموفق به لرزه دربیاید.


برخلاف معامله‌گران موفق، بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار و عموما ناموفق همیشه به توانایی‌ها و دانش خود شک دارند. متأسفانه باید گفت که اگر شما هم خودتان را از بازندگان این عرصه می‌دانید، این نگاه منفی به تدریج اثر خود را گذاشته و خود را در متن واقعیت تجسم خواهد بخشید. کسانی که در مورد توانایی های خود دچار شک و تردید هستند معمولا از این که دکمه‌ای را فشار داده و معامله‌ای را آغاز کنند طفره می‌روند و درست به همین دلیل، اغلب فرصت‌های باارزش را در معاملات بورسی از دست می‌دهند. چنین افرادی معمولا تمایل دارند که با اندک سودی که از سهمشان نصیب‌شان می‌شود، دست به فروش سهم بزنند. زیرا می‌ترسند که ناگهان بازار وارد روند منفی شود و همین سود اندک را هم از چنگشان دربیاورد.


معامله‌گران موفق باور درستی نسبت به این واقعیت دارند که حتی بهترین تحلیل‌های آنان از روند بازار هم ممکن است گاهی اوقات با آنچه که در واقع اتفاق می‌افتد همخوانی نداشته باشد. با این وجود، آنها اعتمادی کلی به توانایی‌های خود در نقش یک معامله گر دارند، اعتمادی که آنها را قادر می‌سازد در فرصت‌های مناسب، ترس به دل راه نداده و معامله‌ای را آغاز کنند.

ویژگی‌های کلیدی یک معامله گر موفق

ویژگی‌های کلیدی یک معامله گر موفق
یک معامله گر موفق در بازار بورس چه ویژگی های اساسی باید داشته باشد

از لحاظ روانشناختی، بهترین و موفق‌ترین معامله‌گران دارای ویژگی‌های عمده‌ای هستند که به قرار زیر است:

آنها مشکل چندانی با خطر کردن و ریسک‌پذیری ندارند

کسانی که کمتر ریسک‌ها و خطرات را به جان خریده و تاب می‌آورند، کسانی که نمی‌توانند معاملات ناموفق را قبول کنند مقدر نیست که معامله‌گران موفقی شوند. دلیل این امر بسیار ساده است، زیرا معامله‌های ناموفق بخشی از فرآیند کلی معامله هستند.. به یاد داشته باشیم که سرمایه‌گذاری در بازار بورس مثل پس‌انداز کردن پول در بانک نیست که بی هیچ ریسک و خطری بنشینیم و با اطمینان کامل منتظر سودمان باشیم.

آنها می‌توانند به سرعت با شرایط متغیر بازار سازگاری پیدا کنند

معامله‌گران کارکشته، عاشق چشم‌ و گوش بسته تحلیل‌ها و تفسیرهایشان از وضعیت بازار نمی‌شوند. آنها هرگز ارتباطشان با واقعیت را بخاطر عشقی که نسبت به تحلیل‌های خود دارند قطع نمی‌کنند، بلکه اگر روند قیمت‌ها نشان دهد که باید تغییری در مورد پیش‌بینیِ آینده بازار اعمال شود آنها اولین کسانی خواهند بود که بدون معطلی دست به تغییر می‌زنند.

آنها در معاملات خود نظم و انضباط دارند و می‌توانند نگاهی واقع‌نگرانه به بازار داشته باشند

معامله‌گران موفق بدون اینکه دچار هیجانات و احساسات زودگذر شده و دست به خرید و فروش بی‌هدف و جانبدارانه بزنند در مطابقت با دید منطقی و واقع‌نگرانه‌ای که به بازار دارند عمل کرده و فریفته ترس‌ها و طمع‌های آنی نمی‌شوند. آنها از ناامیدی مفرط درباره معاملات ناموفق و هیجان‌زدگی افراطی در مورد معاملات موفق پرهیز می‌کنند. به جای آنکه اسیر احساسات و هیجانات خود شوند، آنها را تحت کنترل خود درمی‌آورند.

آنها بی‌گدار هم به آب نمی‌زنند

اگر چه که گفتیم معامله‌گران موفق واهمه‌ای از خطرپذیری ندارند، اما باید دانست که آنها هر خطری را هم به جان نمی‌خرند. آنها برای تبدیل شدن به معامله‌گران منضبط و اصولی، تلاش لازم را کرده و گام‌های اساسی را برمی‌دارند. حتی با سرمایه اندک هم آنها می‌دانند که چگونه ریسک‌ها و خطرات را مدیریت کنند. معامله‌گران موفق، قمارباز نیستند که بی‌محابا عمل کنند. آنها پیش از آغاز هر معامله، احتمال ریسک و احتمال سود خود را محاسبه می‌کنند. آنان آموزش‌های لازم را دریافت کرده‌اند و از سر جهل، وارد معاملات نمی‌شوند. موفقیت از رهگذر آموزش است که به دست می‌آید. برای آموختن در مورد بورس می‌توانید به ویدیوها و دوره‌های آموزش بورس در سایت آموزش چراغ مراجعه کنید.  

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های روانی معامله‌گران موفق، توانایی آنها در پذیرفتن (۱) خطر و (۲) این واقعیت است که در انجام معاملات ممکن است به همان اندازه که درست عمل می‌کنیم، مرتکب رفتار نادرست نیز بشویم. این افراد بخوبی می‌دانند که مدیریت معامله، به مراتب مهم‌تر از مهارت در تحلیل بازار است. عامل اصلی در تعیین میزان سود یا زیانِ یک معامله، زمان و چگونگی ورود به آن نیست، بلکه مدیریت درست آن است.  

فهمِ سازوکار معامله

فهمِ سازوکار معامله
آشنایی با نحوه عملکرد در هنگام معامله در بازار بورس

معامله‌گران موفق به لطف دانش و تجربه‌ای که در روند معاملات مختلف به دست آورده‌اند فرق میان «معامله بد» و معامله‌ای که زیان پولی وارد می‌کند را به خوبی می‌دانند. آنچه که یک معامله را به معامله خوب بدل می‌کند این نکته نیست که سودآوری دارد یا نه، بلکه نشانه خوبی و بدی یک معامله این است که با چه روش و دانشی آغاز و مدیریت شود. داشتن روش درست، نکته بسیار بسیار مهمی است، زیرا با روش درست و سنجیده است که می‌توان معامله‌های موفقیت‌آمیز را تکرار کرد. اما اگر بر حسب تصادف یا با اثرپذیری از احساسات و عواطفِ آنی دست به معامله بزنیم و معامله هم سودآور از آب دربیاید دیگر قادر نخواهیم بود که چنین معامله‌ای را تکرار کنیم. زیرا به دلیل نداشتن روش درست، از سازوکار آن و علت سودآور بودن آن بی‌خبریم.

معامله‌ای را می‌توان خوب دانست که سودآوری احتمالی آن از ریسک آن بیشتر باشد و شانس و احتمال موفقیت‌آمیز بودن آن به منفعت شما باشد فارغ از اینکه در نهایت به سود خواهد انجامید یا زیان. اگر دلایل منطقی و نسبتا دقیقی برای آغاز یک معامله داشته باشید و آن را به درستی و به صورت هدفمند مدیریت کنید معامله شما معامله خوبی از آب در خواهد آمد، حتی اگر مجبور شوید که برای زیان‌دهی کمتر، دست از آن بردارید. از طرف دیگر، حتی اگر معامله‌ای که آغاز کرده‌اید سودآور باشد اما دلایل منطقی و قانع‌کننده‌ای برای گزینش آن نداشته باشید و نسبت معقولی هم بین ریسک و سود آن وجود نداشته باشد، در این صورت دست به معامله بدی زده‌اید.

برای آنکه معامله‌های سودآوری داشته باشید، اولین قدم آن است که تحلیل‌های درست و دقیقی داشته باشید. برای این کار می‌توانید در دوره آموزش تحلیل بنیادی مقدماتی که در سایت استخدام و آموزش چراغ برگزار می‌شود شرکت کنید.

ذهنیت متفاوت یک معامله گر موفق

ذهنیت متفاوت یک معامله گر موفق
بینش متفاوت یه فرد موفق در معاملات بازار بورس

یکی از دلایلی که موجب شیوع شکست در میان معامله‌گران شده است این است که بسیاری از نگرش‌ها و رفتارهایی که در زندگی روزمره برای انسان‌ها بسیار سودمند هستند در انجام معاملات بورسی چندان به کار نمی‌آیند. بیشتر معامله‌گران به دلیل غفلت از همین نکته، فهم درست و اصولی‌ای از فرآیند و جزئیات معامله‌گری به دست نمی‌آورند. ما انسان‌ها یاد گرفته‌ایم که در زندگی عادی و روزانه خودمان از خطرها و ریسک‌ها دوری کنیم و تا می‌توانیم حاشیه امنیتمان را وسیع‌تر کنیم. اما این نکته در مورد معاملات بورسی صادق نیست، زیرا چه بخواهیم و چه نخواهیم بازار بورس همیشه دربردارنده ریسک است.

معامله، فعالیتی است که ذاتا ریسک به همراه دارد

معامله، فعالیتی است که ذاتا ریسک به همراه دارد
معامله در ذات خود فعالیت ریسکی است

معامله‌گران موفق که همواره با آغوش باز به استقبال ریسک‌ها می‌روند می‌توانند بی‌درنگ و بدون واهمه از فرصت‌های معاملاتی استفاده کنند و براحتی تمام هم معامله‌ای را که عملکرد درستی ندارد متوقف کنند. درد و رنج عاطفی بر شانه آنان سنگینی نمی‌کند و باعث نمی‌شود که آنان اعتماد به نفس و خودباوری خود را از دست داده و از انجام معملات بعدی خودداری کنند.

معامله‌گرانی که یاد نگرفته‌اند چنین برخوردی با معامله‌هایشان داشته باشند، اسیر واکنش‌های احساسی خود در برابر معاملات سودآور و زیان‌ده شده و بکلی فراموش می‌کنند که معامله میدانی است که همواره خطرها و ریسک‌های خاص خود را دارد. این معامله‌گران به دلیل عدم فعالیت بر زبق واقعیت‌ها، از گرفتن بهترین تصمیم‌ها در معامله‌هایشان باز می‌مانند. درگیر شدن در یک معامله و رسیدن به موفقیت در آن، مستلزم عمل به نکات زیادی است از جمله اینکه برغم عدم اطمینان کامل از سرنوشت یک معامله، خونسردی خود را حفظ کرده و اعتماد به نفسمان را از دست ندهیم. در کار معاملات بورسی، روبه‌رو شدن با واقعیتِ چیزی که درگیر آن هستیم یکی از مهم‌ترین نکات کلیدی برای رسیدن به موفقیت است.

عادت‌های یک معامله گر موفق

عادت‌های یک معامله گر موفق
عادت هایی که یک معامله گر موفق دارد

معامله‌گران موفق، فعالیت‌های معاملاتی خود را بطور منظم مرور می‌کنند

آنها به این حقیقت رسیده‌اند که معامله‌ کردن، مهارتی است که تنها از طریق تمرین و تجربه دقیق و با مرور زمان به دست می‌آید.

معامله‌گران موفق، دارای انعطاف هستند

آنان هرگز تعصب بیجا به دانسته‌ها و پیش‌فرض‌های خود ندارند. آنها همیشه نگاه عینی و غیرجانبدارانه به بازار دارند و حاضرند که در صورت لزوم، باورهای ناکارآمدشان درباره روند بازار را تغییر دهند.

معامله‌گران موفق با تشخیص فرصت‌های اصیل، حاضرند بدون معطلی ریسک آن را بپذیرند

البته آنها این کار را بر اساس تحلیل‌ها و استراتژی‌های خود انجام می‌دهند. اما اینطور هم نیست که آنها پول خود را به حراج بگذارند. آنها با آگاهی از اینکه ممکن است دچار اشتباه شوند، همواره به مدیریت ریسک‌ها می‌پردازند.

دانستن اینکه نمی‌توان بازار را پیش‌بینی کرد

دانستن اینکه نمی‌توان بازار را پیش‌بینی کرد
معامله گران موفق می دانند که نمی توان بازار بورس را پیش بینی کرد

معامله‌گران موفق از این نکته آگاه‌اند و آن ر ا می‌پذیرند که بازار در نهایت، غیرقابل‌پیش‌بینی است و اینکه هیچ هیچ تکنیک تحلیلی یا استراتژی‌ای نمی‌تواند بطور کاملا صحیح، حرکت بازار را در آینده پیش‌بینی کند. به همین دلیل است که آنها با دقت تمام نشانه‌های خطا را در تحلیل‌ها و استراتژی‌هایشان جدی می‌گیرند و با تشخیص این خطاها به سرعت آنها را تصحیح می‌کنند.

اما معامله‌گران ناموفق هنگامی که یک معامله را آغاز می‌کنند تنها به دنبال نشانه‌هایی در بازار می‌گردند که تصمیم‌ها و تحلیل‌های آنان را تأیید کند. این افراد با مواجه شدن با تحلیل‌های مخالف یا واقعیت بازار، ترجیح می‌دهند که بهانه‌تراشی کرده و خطاهای فاحش خود را توجیه کنند. به همین دلیل است که روند شکست آنها همچنان ادامه می‌یابد و در نهایت نیز به ضرری جبران‌ناپذیر منجر می‌شود.

آزادی و انضباط معامله گر

آزادی و انضباط معامله گر
انضباط و آزادی از ویژگی های یک معامله گر

عرصه معاملات، عرصه‌ای بی‌مرز و بازار هم دارای محیط کاملا بازی است. معامله‌گران آزادند که هر لحظه که بخواهند بخرند یا بفروشند، وارد شوند یا خارج شوند. اساسا هیچ ترتیب و آداب خاصی وجود ندارد که رفتار معامله گر را محدود کند. او می‌تواند هرگاه که لازم دید در هر قیمتی که صلاح دانست سهمی را بخرد یا بفروشد. برغم اینکه یکی از اولین جذابیت‌های بازار بورس برای مبتدیان، آزادی کامل در تصمیم‌گیری است، تنها راه موفقیت در این بازار این است که رعایت برخی از اصول و قواعد را بر خودمان واجب کنیم. این کار باعث می‌شود که بتوانیم معاملاتمان را تحت کنترل خود درآورده و با پیروی از این اصول و قواعد، تمرین نظم و انضباط بکنیم.

اما چرا این نکته مهم است؟ برای اینکه ما انسان‌ها دوست داریم هروقت که بخواهیم هرکاری را که دوست داریم انجام دهیم و از اینکه اصول و قوانین دست‌وپاگیر آزادی ما را محدود کنند، حتی اگر این اصول و قواعد را خودمان وضع کرده باشیم.

داشتن انضباط شخصی عامل بسیار مهمی در موفقیت بورسی است

متأسفانه، انضباط شخصی، نوعا تنها انضباطی است که رعایت آن بسیار سخت است. بیشتر ما انسان‌ها راحت‌تریم که اصول و قواعدی را که دیگران بر ما تحمیل می‌کنند رعایت کنیم تا اینکه خودمان رعایت نظم و انضباط را بر خودمان واجب کنیم. وقتی هم که اصول و قواعدی را بر خودمان تحمیل می‌کنیم، گمان می‌کنیم که می‌توانیم براحتی از آنها تخطی کنیم، زیرا خودمان آنها را وضع کرده‌ایم. با اینکه، چنین رفتارهایی در زندگی روزمره ما فراوان رخ می‌دهند، باید بدانیم که رخ دادن آنها در معاملات بورسی به زیان ما خواهد انجامید.

چاره کار در وجود خود شماست

چاره کار در وجود خود شماست
راه حل کارها در وجود خود شماست

معامله‌گران ناموفق اشتباها فکر می‌کنند که کلید اصلی موفقیت، تحت تسلط درآوردن بازار است. آنها از این واقعیت بی‌خبرند که نمی‌توان بازار را تحت کنترل خود درآورد. بازار، مهارشدنی نیست. تنها چیزی که می‌توانیم کنترل کنیم، خودمان و ذهنیت خودمان از بازار بورس است. معامله‌گران موفق از این نکته آگاه‌اند و تلاش خود را صرف کنترل ذهنیت و رفتارهای معاملاتی خود می‌کنند. البته تحلیل بازار هم اهمیت خود را دارد و نمی‌توان سودمندی آن ر ا انکار کرد. اما سخن این است که اطلاعات و تحلیل‌های بورسی نامحدود هستند و ما قطعا وقت و حوصله کافی برای در نظر گرفتن تمامی آنها نخواهیم داشت. تازه، این تحلیل‌ها و اطلاعات برغم سودمندی موقتشان، پس از مدتی با تغییر شرایط بازار دگرگون می‌شوند و تحلیلی که دیروز کارآمد بود ممکن است برای امروز و فردا سودمند نباشد. به‌صرفه‌ترین را این است که تمرکز بیشتری بر روی خودمان و مهارت‌های معاملاتی‌مان داشته باشیم.

سخن آخر

معامله گر موفق بودن در بازار بورس، کاری دشوار ولی ممکن است. تعداد کمی از افرادی که وارد این عرصه می‌شوند، به موفقیت‌های کلان دست می‌یابند. موفقیت در این بازار منوط به نظم و انضباط شخصی، ایجاد ذهنیت مناسب و اعتماد به نفس است. باید تلاش کرد و عادت‌ها و منش‌های صحیح معامله‌گری را به مرور زمان آموخت. هیچکس معامله گر موفق به دنیا نمی‌آید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید